SPF co to? Wszystko, co musisz wiedzieć o ochronie przeciwsłonecznej

SPF, czyli Sun Protection Factor, określa poziom ochrony skóry przed promieniowaniem UVB wywołującym rumień i oparzenia słoneczne. Najlepiej stosować preparat SPF 30 lub SPF 50, nakładać go obficie i ponawiać aplikację co około 2 godziny. Sprawdź, jak czytać oznaczenia na opakowaniu oraz jak dopasować filtr do swojej skóry.

Co oznacza SPF?

Liczba przy skrócie SPF porównuje minimalną dawkę promieniowania wywołującą rumień na skórze zabezpieczonej kosmetykiem z dawką działającą na skórę bez ochrony. W teorii SPF 30 pozwala przebywać na słońcu trzydzieści razy dłużej, zanim pojawi się zaczerwienienie.

Jeśli skóra bez filtra zaczyna czerwienić się po 10 minutach, prosty rachunek daje 300 minut dla SPF 30 i 500 minut dla SPF 50. To jednak wynik laboratoryjny, a nie bezpieczny czas opalania. Ilość kosmetyku, pot, woda, wycieranie ręcznikiem, pora dnia oraz położenie geograficzne zmieniają rzeczywistą ochronę.

SPF mierzy przede wszystkim ochronę przed UVB. Nie informuje samodzielnie o zabezpieczeniu przed promieniowaniem UVA.

Jak SPF chroni przed promieniowaniem UV?

Promieniowanie UVB działa głównie na powierzchni skóry. Odpowiada za rumień i oparzenia słoneczne, dlatego właśnie jego ograniczenie określa wskaźnik SPF. Żaden kosmetyk nie zatrzymuje całego promieniowania, nawet przy najwyższym deklarowanym faktorze.

Promieniowanie UVA przenika głębiej, może uszkadzać DNA komórek i przyspieszać fotostarzenie. Przechodzi także przez chmury oraz szyby, więc twarz potrzebuje ochrony nie tylko podczas urlopu i upalnego lata.

SPF 30 czy SPF 50?

Różnica między poszczególnymi faktorami nie polega wyłącznie na wydłużeniu czasu ekspozycji. Liczy się także udział promieni UVB, które docierają do skóry:

SPF 50 zatrzymuje tylko około 1 punkt procentowy więcej UVB niż SPF 30, ale ta różnica ma znaczenie przy cerze jasnej, wrażliwej, naczynkowej lub skłonnej do przebarwień. Oznaczenie SPF 50+ stosuje się przy ochronie wyższej niż SPF 50, zgodnie z zasadami oznaczania kosmetyków.

Co oznaczają UVA, PA i PPD?

Symbol UVA w kółku oznacza, że produkt spełnia europejskie wymagania dotyczące ochrony przed tym zakresem promieniowania. Wartość ochrony UVA powinna wynosić co najmniej jedną trzecią deklarowanego SPF.

Współczynnik PPD, czyli Persistent Pigment Darkening, wskazuje, ile razy mniejsza dawka UVA dociera do skóry pokrytej filtrem niż do skóry niechronionej. W kosmetykach azjatyckich spotkasz także oznaczenie PA:

• PA+ oznacza niską ochronę przed UVA, odpowiadającą PPD 2–4,
• PA++ wskazuje umiarkowaną ochronę w zakresie PPD 4–8,
• PA+++ oznacza wysoką ochronę odpowiadającą PPD 8–16,
• PA++++ informuje o bardzo wysokiej ochronie, powyżej PPD 16.

Jakie są rodzaje filtrów przeciwsłonecznych?

Preparaty fotoochronne wykorzystują filtry mineralne, chemiczne albo ich połączenie. Różnią się sposobem działania, konsystencją i odczuciem na skórze. Który wariant sprawdzi się u Ciebie? Decyzję ułatwia znajomość potrzeb cery oraz planowanej aktywności.

Filtry mineralne

Filtry mineralne, nazywane też fizycznymi, pozostają na powierzchni skóry i tworzą barierę odbijającą oraz rozpraszającą część promieniowania. Zwykle poleca się je przy cerze alergicznej, atopowej, naczynkowej i szczególnie wrażliwej.

Tlenek cynku jest przykładem filtra mineralnego. Takie formuły mogą być dobrym wyborem po zabiegach, gdy skóra jest podrażniona, choć czasem pozostawiają bielenie lub cięższe wykończenie.

Filtry chemiczne

Filtry chemiczne wnikają w naskórek i pochłaniają promieniowanie UVA oraz UVB, zamieniając je w energię cieplną. Często mają lżejszą konsystencję i nie bielą skóry, dlatego dobrze współpracują z makijażem.

Fluidy z takim systemem ochrony bywają wygodne przy cerze tłustej, mieszanej i trądzikowej. Produkt trzeba rozprowadzić równomiernie, a preparaty wymagające czasu na związanie ze skórą najlepiej nałożyć około 20 minut przed wyjściem.

Jak prawidłowo nakładać krem z filtrem?

W badaniach poziom SPF ustala się przy aplikacji wynoszącej 2 mg/cm² skóry. Zbyt cienka warstwa może znacznie obniżyć deklarowaną ochronę, nawet z SPF 50 do poziomu przypominającego SPF 15 lub SPF 20.

Na twarz i szyję stosuje się zwykle około 1–1,25 g kosmetyku. W codziennym użyciu pomaga zasada dwóch palców – krem wyciska się na długość palca wskazującego i środkowego, choć gęstość produktu oraz wielkość twarzy mogą zmieniać dokładną ilość.

Całe ciało dorosłej osoby wymaga orientacyjnie 3–4 łyżek stołowych preparatu. Nakładaj go na oczyszczoną i nawilżoną skórę, bez mieszania z innymi kosmetykami. Pomijane miejsca często ulegają poparzeniu:

• uszy i okolica za uszami,
• kark oraz linia włosów,
• szyja i dekolt,
• ramiona, dłonie oraz wierzch stóp.

Jak często reaplikować SPF?

Reaplikacja powinna odbywać się mniej więcej co 2 godziny, niezależnie od tego, czy używasz SPF 30, SPF 50 czy SPF 50+. Warstwa stopniowo ściera się podczas ruchu, a składniki mogą tracić stabilność pod wpływem intensywnego słońca.

Po pływaniu, intensywnym poceniu się lub wytarciu skóry ręcznikiem nałóż produkt ponownie. Określenie wodoodporności na opakowaniu nie oznacza całkowitej odporności na wodę, lecz informuje o zachowaniu ochrony przez określony czas testu.

Filtr stosuj także zimą. Śnieg odbija promieniowanie, a UVA dociera do skóry przez chmury i szkło. Osoby używające kuracji na przebarwienia, retinoidów lub kwasów powinny szczególnie starannie zabezpieczać twarz.

Jak dobrać ochronę do rodzaju skóry?

Przy jasnej karnacji, piegach, znamionach, przebarwieniach i cerze wrażliwej rozsądny wybór stanowi SPF 50 lub SPF 50+. Skóra tłusta i trądzikowa zwykle lepiej toleruje lekkie emulsje, żelowe formuły albo fluidy o matowym wykończeniu.

Cera sucha i dojrzała może potrzebować kremu łączącego ochronę z nawilżaniem. Po zabiegach kosmetologicznych wybieraj łagodniejsze, bogatsze preparaty wspierające barierę hydrolipidową, na przykład z ceramidami lub pantenolem.

Okolica oczu wymaga osobnego traktowania. Skóra w tym miejscu jest cieńsza i łatwiej reaguje podrażnieniem, dlatego kosmetyk powinien być przeznaczony do aplikacji w pobliżu oczu.

SPF nie sumuje się. Krem SPF 30 nałożony pod podkład SPF 15 nie daje wartości 45, lecz ochronę zbliżoną do najwyższego zastosowanego faktora – pod warunkiem użycia go w odpowiedniej ilości.